Liczby po tajsku: jak liczyć od 1 do 1 000 000

Liczby to jedna z najłatwiejszych części tajskiego. Jest dziesięć podstawowych słów, dwie nieregularne formy do zapamiętania (jedna dla 11, 21, 31… i jedna dla 20), a każdą inną liczbę buduje się, stawiając słowa obok siebie, podobnie jak po polsku. Naucz się dziesięciu słów poniżej, a już policzysz do 99.

Każda liczba w tym artykule ma tajski zapis, transkrypcję i ton. Ton jest ważny: สี่ sìi (4, ton niski) i สี sǐi (kolor, ton wznoszący) to różne słowa.

Liczby od 0 do 10

Kilka wskazówek dotyczących wymowy:

• bp w bpɛ̀ɛt (8) to p bez przydechu – dokładnie polskie p. Zapis „bp” odróżnia je od tajskiego p, które wymawia się z wyraźnym wydechem powietrza.
• ʉ w nʉ̀ng (1) przypomina polskie y, ale wymawiane głębiej, z rozciągniętymi ustami i językiem cofniętym do tyłu. Nie ma dokładnego odpowiednika w polskim; nagrania w przewodniku po alfabecie tajskim pozwalają go usłyszeć.
• Podwojone samogłoski (sǔun, sǎam, hâa) są długie. W tajskim krótkie i długie samogłoski zmieniają znaczenie, więc je przeciągaj.

Od 11 do 99: dwie nieregularne liczby

Od 11 do 99 liczbę buduje się jako dziesiątki + jedności, dokładnie jak polskie „dwadzieścia trzy”. Tylko dwie formy łamią schemat:

1. 20 to ยี่สิบ yîi-sìp, a nie sɔ̌ɔng-sìp. Stare słowo ยี่ yîi przetrwało tylko tutaj.
2. Końcowe 1 zmienia się w เอ็ด èt: 11 to สิบเอ็ด sìp-èt, 21 to ยี่สิบเอ็ด yîi-sìp-èt, 31 to สามสิบเอ็ด sǎam-sìp-èt.

To cały system do 99. W odróżnieniu od polskiego nie ma tu osobnych słów na „naście”: 12 to po prostu „dziesięć-dwa”, sìp-sɔ̌ɔng. A samo 10 to สิบ sìp, a nie „jedna dziesiątka”.

Setki, tysiące i więcej

Tajski ma osobne słowo dla każdej potęgi dziesięciu aż do miliona, w tym dwa, których polski nie ma: dziesięć tysięcy i sto tysięcy.

Żeby powiedzieć okrągłą liczbę, stawiasz cyfrę przed jednostką: 300 to สามร้อย sǎam-rɔ́ɔi, 5000 to ห้าพัน hâa-pan, 20 000 to สองหมื่น sɔ̌ɔng-mʉ̀ʉn. Dla „sto” czy „tysiąc” możesz powiedzieć samo ร้อย rɔ́ɔi albo หนึ่งร้อย nʉ̀ng-rɔ́ɔi; obie formy są częste.

Duże liczby czyta się jednostka po jednostce, od największej:

2450 = สองพันสี่ร้อยห้าสิบ sɔ̌ɔng-pan sìi-rɔ́ɔi hâa-sìp

35 000 = สามหมื่นห้าพัน sǎam-mʉ̀ʉn hâa-pan (trzy dziesiątki tysięcy, pięć tysięcy)

150 000 = หนึ่งแสนห้าหมื่น nʉ̀ng-sɛ̌ɛn hâa-mʉ̀ʉn

Pułapką dla Polaków jest właśnie 35 000: po tajsku nie mówi się „trzydzieści pięć tysięcy”, tylko „trzy mʉ̀ʉn, pięć pan”. Poćwicz zamienianie kilku cen czy pensji na mʉ̀ʉn i sɛ̌ɛn, a szybko stanie się to naturalne.

Jak czytać tajskie cyfry

Tajlandia prawie wszędzie używa cyfr arabskich (1, 2, 3), ale ma też własne: ๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙. Działają dokładnie jak cyfry arabskie, w systemie dziesiętnym, więc ๒๕ to 25, a ๑๐๐ to 100.

Zobaczysz je na banknotach i monetach, w dokumentach urzędowych, na tablicach w świątyniach, na niektórych tablicach rejestracyjnych taksówek i w cennikach tradycyjnych sklepów. Pełną listę z nagraniem każdej cyfry znajdziesz w części o cyfrach w naszym przewodniku po alfabecie tajskim.

Ceny, pieniądze i zakupy

Liczb najczęściej będziesz używać na targu albo w 7-Eleven. Walutą jest baht, บาท bàat. Większość sytuacji obejmuje kilka zwrotów:

Zobaczysz też zapis เท่าไร – to forma bardziej oficjalna, ale obie wymawia się tâo-rài. Słówko ละ lá znaczy „za”: กิโลละห้าสิบ gì-loo lá hâa-sìp to „pięćdziesiąt za kilo”. Sprzedawcy często pomijają słowo bàat, więc cena podana jako samo hâa-sìp oznacza po prostu 50 bahtów.

Jeśli chcesz usłyszeć te zwroty w prawdziwej sytuacji, Hugo płaci za owoce na straganie w historii Na targu, a przekąski kupuje w historii W 7-Eleven. Obie są na początkowych poziomach.

Liczenie rzeczy: liczby i klasyfikatory

Jedna rzecz zaskakuje uczących się: po tajsku nie da się postawić liczby bezpośrednio przed rzeczownikiem. Zamiast „dwa koty” mówi się „kot dwa ciało”: แมวสองตัว mɛɛo sɔ̌ɔng dtua. Słowo po liczbie to klasyfikator, dobierany do rodzaju liczonej rzeczy: คน kon dla ludzi, ตัว dtua dla zwierząt i ubrań, อัน an dla małych przedmiotów. Polski zna podobne konstrukcje – „trzy sztuki”, „dwie kromki chleba” – ale w tajskim są obowiązkowe.

Kolejność to zawsze rzeczownik + liczba + klasyfikator:

• นักเรียนสามคน nák-rian sǎam kon: trzech uczniów
• เสื้อสองตัว sʉ̂a sɔ̌ɔng dtua: dwie koszule

Klasyfikatory zasługują na osobny artykuł; na razie zapamiętaj kon dla ludzi i an, gdy nie masz pewności.

Jak ćwiczyć liczby po tajsku

• Czytaj ceny na głos. Za każdym razem, gdy widzisz cenę w bahtach, przeczytaj ją w myślach po tajsku, zwłaszcza ceny powyżej 10 000, żeby ćwiczyć mʉ̀ʉn i sɛ̌ɛn.
• Od początku pilnuj tonów. sìi (4) i sǐi (kolor), hâa (5) i hǎa (szukać): to właściwy ton sprawia, że liczba jest zrozumiała.
• Ucz się ich w kontekście. Liczby lepiej zostają w pamięci, gdy należą do jakiejś sceny: cena na straganie, godzina, numer autobusu. Właśnie tak pojawiają się w historiach Kru May, gdzie każde zdanie jest czytane na głos w naturalnym i zwolnionym tempie.