Thaise zinnen voor op reis: 50 basiszinnen, van hallo tot help

De belangrijkste Thaise zinnen voor op reis passen op één pagina: สวัสดี sà-wàt-dii (hallo), ขอบคุณ kɔ̀ɔp-kun (dank je), ขอโทษ kɔ̌ɔ-tôot (sorry), เท่าไหร่ tâo-rài (hoeveel?), ไม่เข้าใจ mâi kâo-jai (ik begrijp het niet) en …อยู่ที่ไหน yùu tîi-nǎi (waar is…?). Sluit elke zin af met ครับ kráp als je een man bent of ค่ะ kâ als je een vrouw bent, en je klinkt meteen beleefd.

Hieronder vind je 50 zinnen per situatie, elk met Thais schrift, transliteratie en betekenis. Ze zijn expres kort: in het Thais is een zinnetje van twee of drie woorden met de juiste toon en een beleefdheidspartikel heel natuurlijk. Waar een onderwerp meer verdient, verwijst elk deel naar een uitgebreider artikel.

Voordat je begint: beleefdheidspartikels en uitspraak

Het Thais heeft niet één woord voor ‘alstublieft’. Beleefdheid zit vooral in een woordje aan het eind van de zin:

• ครับ kráp: gezegd door mannen, in elk soort zin.
• ค่ะ kâ: gezegd door vrouwen aan het eind van een mededeling.
• คะ ká: gezegd door vrouwen aan het eind van een vraag.

De tabellen hieronder laten het partikel weg, zodat ze leesbaar blijven. Voeg het elke keer toe als je praat met een onbekende, een chauffeur, een verkoper of iemand die ouder is dan jij. De volledige uitleg staat in de gids over Thaise beleefdheidspartikels.

Vijf uitspraaktips maken je een stuk beter verstaanbaar:

1. Volg de toontekens in de transliteratie. Geen accent is een middentoon, à laag, â dalend, á hoog, ǎ stijgend. ใกล้ glâi (dichtbij) en ไกล glai (ver) verschillen alleen in hun toon. De gids over de Thaise tonen heeft audio voor alle vijf.
2. Houd de lange klinkers aan. Een verdubbelde klinker (aa, ii, uu) is lang: bàat (baht) duurt langer dan bàt (kaart). Denk aan het verschil tussen ‘maan’ en ‘man’, al verschilt in het Thais alleen de lengte, niet de klank.
3. bp en dt zijn gewoon de Nederlandse p en t. ป bp en ต dt hebben geen pufje lucht, precies zoals onze p en t. ไป bpai (gaan) begint dus met een gewone Nederlandse p, niet met een b.
4. Laat slotmedeklinkers niet ‘knallen’. De t van bàat of de k van dèk wordt afgesloten, niet uitgestoten: je mond sluit en er komt geen lucht meer uit.
5. Geen h na k, t, p. De transliteratie hier schrijft kɔ̀ɔp-kun en pûut, maar die klanken zijn aangeblazen, met een pufje lucht, zoals aan het begin van het Engelse cat en pot.

Begroeten en beleefdheid

สวัสดี sà-wàt-dii werkt voor hallo en voor tot ziens, op elk moment van de dag. Mensen doen er vaak een wai bij, met de handpalmen tegen elkaar; als iemand voor jou een wai maakt, is een wai terug of een glimlach met een lichte knik het goede antwoord. ขอโทษ kɔ̌ɔ-tôot zeg je ook als je je langs iemand heen wilt wurmen in een volle BTS-wagon of als je een ober roept. Meer basiswoorden vind je in de lijst met Thaise basiswoorden.

Elkaar begrijpen

…ได้ไหม dâai mǎi aan het eind van een zin betekent ‘kunt u…?’ of ‘kan het…?’. Voor een reiziger is dat de nuttigste constructie die er is: zet het achter een willekeurig werkwoord en je hebt een beleefd verzoek. Het teken ๆ herhaalt het woord ervoor, dus ช้า ๆ lees je als cháa-cháa.

In het hotel

คืนละ kʉʉn lá betekent ‘per nacht’: ละ lá is hetzelfde ‘per’ dat je op de markt hoort in กิโลละ… (‘… per kilo’). In het verhaal ‘Het eiland’ boekt Nok een hotel op een eiland, een mooie manier om jɔɔng en roong-rɛɛm in context te horen.

Eten en drinken

ขอ kɔ̌ɔ (‘mag ik’) + het ding + หน่อย nɔ̀i is de standaardmanier om iets te vragen: ขอน้ำเปล่าหน่อย kɔ̌ɔ náam-bplàao nɔ̀i, ‘mag ik even water?’. Heb je een allergie, zeg het dan duidelijk en op tijd; แพ้ pɛ́ɛ + het voedingsmiddel werkt voor elk allergeen. Gerechten, pittigheid en streetfood worden uitgebreid behandeld in eten bestellen in het Thais.

Winkelen en betalen

Afdingen is normaal op markten en bij sommige tuktuks, veel minder in winkels met prijskaartjes, in winkelcentra of bij een 7-Eleven. Houd het vriendelijk: een glimlach en ลดได้ไหม lót dâai mǎi brengen je verder dan een discussie. Om het antwoord te begrijpen heb je de getallen nodig, en die leer je in één avond met onze gids over Thaise getallen; marktwoordenschat vind je in Thais op de markt.

Onderweg

Kaartjes tel je met de classificator ใบ bai: dtǔa sɔ̌ɔng bai is ‘twee kaartjes’. Taxi’s, tuktuks, brommertaxi’s, de BTS en boten hebben elk hun eigen woordjes, uitgelegd in onderweg in Thailand. Ga je met de trein, dan gebruiken de verhalen ‘Chiang Mai’ (twaalf uur met de trein naar het noorden) en ‘De nachttrein’ (terug naar Bangkok in een slaaprijtuig) precies deze woordenschat.

Noodgevallen en gezondheid

Let op het verschil tussen ไม่สบาย mâi sà-baai (‘niet lekker’, de beleefde manier om te zeggen dat je ziek bent) en ปวด bpùat + een lichaamsdeel, waarmee je precies zegt waar het pijn doet. Apothekers in toeristische gebieden spreken vaak wat Engels, en bij kleine kwaaltjes is de apotheek vaak de eerste stop. De handige nummers in Thailand zijn 1155 (toeristenpolitie, met Engelssprekende medewerkers), 191 (politie) en 1669 (medische noodgevallen).

Zinnen die overal werken

Onthoud je maar vier constructies, neem dan deze. Daarmee maak je van de woorden hierboven tientallen zinnen:

ขอ… หน่อย kɔ̌ɔ… nɔ̀i: mag ik…, graag

…ได้ไหม …dâai mǎi: kunt u… / kan het…?

…อยู่ที่ไหน …yùu tîi-nǎi: waar is…?

ไม่… mâi…: niet… (ไม่เผ็ด, ไม่เอา, ไม่เข้าใจ)

Veelgemaakte fouten van reizigers

• Het partikel kiezen op basis van de luisteraar. ครับ kráp en ค่ะ kâ hangen af van wie er spreekt, niet van tegen wie je praat. Een man zegt kráp tegen een vrouw, en een vrouw zegt kâ tegen een man.
• Je zorgen maken over de r. In de spreektaal spreken veel Thailanders ครับ eerder uit als káp, en de r van veel woorden wordt een l of valt weg. Je wordt hoe dan ook begrepen; de hoge toon is belangrijker.
• Harder gaan praten. Als je niet begrepen wordt, helpt harder praten zelden, en het kan overkomen als boosheid, wat in Thailand slecht valt. Herhaal het langzamer, wijs, of laat het woord in het Thais geschreven zien.
• ‘Nee’ te direct vertalen. Een kaal ไม่ mâi klinkt kortaf. Om iets af te slaan zeggen Thailanders ไม่เป็นไร mâi-bpen-rai of ไม่เอา ขอบคุณ mâi ao, kɔ̀ɔp-kun, met een glimlach. Waarom die uitdrukking zoveel werk doet, lees je in ons artikel over Thaise culturele uitdrukkingen.

Zo oefen je voordat je vertrekt

Reiszinnen blijven hangen als je ze in een situatie hebt gehoord, niet als je ze alleen in een lijst hebt gelezen. Zeg elke zin hardop met het partikel erbij en doe de melodie na van een opname, in plaats van de transliteratie woord voor woord te lezen. Kru May volgt Hugo in 90 geïllustreerde verhalen door precies deze situaties, van zijn eerste สวัสดี tot de treinreis naar Chiang Mai, met elke zin opgenomen op natuurlijke en op langzame snelheid en elk woord aantikbaar voor betekenis en toon.